پژوهشی جدید نشان میدهد بازیکنان حرفهای فوتبال پس از پایان دوران ورزشی خود بیش از افراد عادی با مشکلاتی مانند افسردگی، اضطراب و اختلال در برخی عملکردهای شناختی مواجه میشوند همچنین تصویر برداریهای مغزی از تغییراتی در ساختار مغز این افراد حکایت دارد.
محققان در این مطالعه وضعیت ۱۴۲ فوتبالیست حرفهای بازنشسته را با ۵۶ فرد همسن که سابقه حضور در ورزشهای پربرخورد نداشتند مقایسه کردند نتایج نشان داد حدود یک سوم بازیکنان سابق علائمی در حد افسردگی بالینی داشتند در حالی که این میزان در گروه کنترل تنها ۹ درصد بود.
در زمینه اضطراب نیز اختلاف قابل توجهی مشاهده شد بر اساس یافتههای پژوهش ۴۲ درصد از فوتبالیستهای بازنشسته نشانههای اضطراب قابل توجه را گزارش کردند، اما این رقم در میان افراد عادی ۲۵ درصد بود.
تغییرات مغزی پیش از بروز زوال عقل
کالی گریسی لینچ نویسنده اصلی این تحقیق میگوید
اگرچه آزمونهای استاندارد حافظه و تفکر تفاوت چشمگیری میان دو گروه نشان نداد، اما گزارشهای شخصی شرکتکنندگان و همچنین نتایج اسکنهای مغزی تفاوتهای معناداری را آشکار کرد.
به گفته او این یافتهها نشان میدهد آثار قابل اندازهگیری بر سلامت مغز فوتبالیستهای بازنشسته از دوران میانسالی آغاز میشود یعنی سالها پیش از آنکه بیماریهایی مانند زوال عقل بهطور معمول بروز پیدا کنند.
کاهش توانایی در انجام کارهای روزمره
بازیکنان سابق فوتبال در مقایسه با افراد عادی مشکلات بیشتری در برنامهریزی، تمرکز، تصمیمگیری، حل مسئله و مدیریت فعالیتهای روزانه گزارش کردند با این حال، این تفاوتها بیشتر در ارزیابیهای شخصی افراد مشاهده شد و در آزمونهای رایج شناختی اختلاف محسوسی میان دو گروه دیده نشد.
اسکنهای MRI چه نشان دادند؟
تصویربرداریهای MRI نیز تفاوتهایی را در ساختار مغز فوتبالیست های بازنشسته نشان داد در برخی از شرکتکنندگان، کاهش حجم بخشهایی از مغز مشاهده شد تغییری که پژوهشگران احتمال میدهند با ضربات مکرر به سر در دوران فعالیت حرفهای ارتباط داشته باشد.
با این حال محققان تأکید میکنند هنوز نمی توان با قطعیت گفت این تغییرات مستقیماً ناشی از فوتبال است و برای اثبات این ارتباط به مطالعات بلندمدت بیشتری نیاز خواهد بود.
ضربات سر؛ یکی از نگرانیهای اصلی
فوتبال اگرچه یکی از محبوبترین ورزشهای جهان است و فواید بسیاری برای سلامت جسم دارد اما بازیکنان حرفهای به دلیل ضربه زدن مکرر به توپ با سر و برخوردهای شدید با سایر بازیکنان یا زمین بیشتر در معرض آسیبهای مغزی قرار میگیرند.
پژوهشگران امیدوارند با ادامه بررسی این افراد در سالهای آینده، بتوانند نقش ضربات مکرر به سر را در بروز مشکلات مغزی و روانی بهتر مشخص کرده و راهکارهایی برای کاهش این خطرات در فوتبال حرفهای ارائه دهند.
نتایج این تحقیق توسط پژوهشگران امپریال کالج لندن در کنفرانس بینالمللی انجمن آلزایمر ۲۰۲۶ ارائه شده است.
