نتایج یک تحقیق گسترده نشان میدهد مصرف روزانه مقدار مشخصی قهوه یا چای میتواند نقش محافظتی قابلتوجهی برای مغز داشته باشد پژوهشگران دانشگاه هاروارد با بررسی دادههای پزشکی دهها هزار نفر به این نتیجه رسیدهاند که افرادی که بهطور منظم از نوشیدنیهای کافئیندار استفاده میکنند کمتر با افت شناختی و زوال عقل روبهرو میشوند.
بر اساس نوشه گاردین این مطالعه که دادههای سلامت بیش از ۱۳۰ هزار نفر را طی چند دهه دنبال کرده نشان میدهد نوشیدن دو تا سه فنجان قهوه کافئیندار یا یک تا دو فنجان چای در روز خطر ابتلا به زوال عقل را حدود ۱۵ تا ۲۰ درصد کاهش میدهد محققان میگویند این اثر در مقایسه با افرادی که اصلاً قهوه یا چای مصرف نمیکنند کاملاً معنادار است و با عملکرد شناختی پایدارتر در سنین بالاتر همراه بوده است.
بررسیها همچنین نشان میدهد این تأثیر محافظتی فقط به نوشیدنیهای حاوی کافئین محدود میشود در افرادی که قهوه بدون کافئین مصرف میکردند کاهش مشابهی در خطر زوال عقل مشاهده نشده است از سوی دیگر مصرف بیش از سه فنجان در روز هم فایده اضافهای ایجاد نکرده و به نظر میرسد نقطه بهینه مصرف در همین بازه متعادل قرار دارد.
به گفته «یو ژانگ» نویسنده ارشد این پژوهش ترکیبات فعال موجود در قهوه و چای مانند کافئین و پلیفنولها میتوانند با کاهش استرس اکسیداتیو و بهبود سلامت متابولیک به محافظت از سلولهای مغزی کمک کنند او توضیح میدهد که کافئین با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ نیز ارتباط دارد بیماریای که یکی از عوامل خطر مهم برای زوال عقل محسوب میشود.
بااینحال پژوهشگران تأکید میکنند که این نتایج به معنای اثبات رابطه علت و معلولی قطعی نیست یکی از فرضیههای مطرحشده علیت معکوس است به این معنا که افرادی که دچار اختلالات خواب هستند (و خود در معرض زوال عقل قرار دارند) ممکن است عمداً مصرف کافئین را کاهش دهند بنابراین ممکن است کاهش مصرف قهوه نشانهای از مشکلات زمینهای باشد،نه علت مستقیم زوال عقل.
محققان همچنین یادآور میشوند که کافئین برای همه افراد اثر یکسانی ندارد در حالی که این ماده میتواند تمرکز انگیزه فعالیت بدنی و یادگیری را افزایش دهد در برخی افراد باعث افزایش فشار خون یا اختلال خواب میشود که خود برای سلامت مغز مضر است به همین دلیل، مصرف متعادل و متناسب با شرایط فردی توصیه میشود.
یافتههای این پژوهش بار دیگر بر این نکته تأکید دارد که بخش قابلتوجهی از موارد زوال عقل با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری است. کنترل وزن، مدیریت فشار خون، پرهیز از سیگار و الکل، خواب باکیفیت و در کنار آن مصرف متعادل چای و قهوه، مجموعهای از عواملی هستند که میتوانند در حفظ سلامت مغز در بلندمدت نقش داشته باشند.
نتایج این مطالعه در ژورنال American Medical Association منتشر شده است.
