جف بزوس بنیان‌گذار آمازون معتقد است پیشرفت هوش مصنوعی می‌تواند بهره‌وری اقتصادی را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد تا جایی که برخی افراد در آینده بتوانند تنها با سه روز کار در هفته هزینه‌های زندگی خود را تأمین کنند او برخلاف مدیرانی که درباره تأثیر هوش مصنوعی بر بیکاری هشدار می‌دهند احتمال می‌دهد بازار کار آینده با کمبود نیروی انسانی روبه‌رو شود.
بزوس در گفت و گویی با فاکس نیوز توضیح داد که افزایش بهره وری ناشی از هوش مصنوعی ممکن است شرایطی ایجاد کند که افراد برای تأمین مخارج خانواده به ساعات کاری کمتری نیاز داشته باشند به گفته او این تغییر می‌تواند شیوه زندگی و الگوی اشتغال خانواده‌ها را نیز دگرگون کند.
بزوس معتقد است هوش مصنوعی می‌تواند بازدهی نیروی کار را بیش از ۱۰ درصد افزایش دهد در چنین شرایطی، برخی کارکنان ممکن است ترجیح دهند به‌جای کار کردن در تمام روزهای هفته، ساعات کاری خود را کاهش دهند و همچنان درآمد کافی برای اداره زندگی داشته باشند.
از نگاه بنیان‌گذار آمازون افزایش بهره‌وری تنها به معنای تولید بیشتر با نیروی انسانی کمتر نیست بلکه می‌تواند به افراد امکان دهد زمان بیشتری را به خانواده و زندگی شخصی اختصاص دهند.
او در این‌باره گفت:
برخی افراد تصمیم خواهند گرفت که با ۳ روز کار در هفته نیز می‌توانند مخارج خانواده‌شان را تأمین کنند این مفهوم واقعی بهره‌وری در اقتصاد است.
چرا هوش مصنوعی ممکن است کمبود نیروی کار ایجاد کند؟
یکی از بخش‌های قابل‌توجه دیدگاه بزوس پیش‌بینی او درباره کمبود نیروی کار در آینده است بسیاری از کارشناسان نگران‌اند که گسترش هوش مصنوعی با خودکارسازی وظایف، فرصت‌های شغلی را کاهش دهد؛ اما بزوس سناریوی متفاوتی را مطرح می‌کند.
به باور او اگر افزایش بهره‌وری باعث شود خانواده‌ها با ساعات کاری کمتر به درآمد کافی برسند ممکن است برخی افراد تصمیم بگیرند از اشتغال تمام‌وقت فاصله بگیرند. برای مثال در خانواده‌هایی که هر دو نفر شاغل هستند، ممکن است یکی از زوجین ترجیح دهد کار تمام‌وقت را کنار بگذارد یا زمان کمتری کار کند.
در صورت گسترش چنین الگویی شرکت‌ها برای جذب نیروی انسانی با دشواری بیشتری روبه‌رو خواهند شد البته این پیش‌بینی به عواملی مانند توزیع درآمد حاصل از هوش مصنوعی هزینه‌های زندگی و نحوه تغییر مشاغل بستگی دارد و هنوز نمی‌توان آن را نتیجه‌ای قطعی دانست.
سرمایه‌گذاری ۲۰۰ میلیارد دلاری آمازون روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی
خوش‌بینی بزوس درباره ظرفیت هوش مصنوعی در شرایطی مطرح می‌شود که شرکت‌های بزرگ فناوری سرمایه‌گذاری‌های سنگینی را برای توسعه این فناوری آغاز کرده‌اند.
آمازون قصد دارد در سال جاری میلادی بیش از ۲۰۰ میلیارد دلار در حوزه‌هایی از جمله زیرساخت‌های فناوری و مراکز داده سرمایه‌گذاری کند. این هزینه‌ها نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ، هوش مصنوعی را یکی از محورهای مهم رشد آینده خود می‌دانند.
بااین‌حال، بزوس تشخیص سرمایه‌گذاری‌های موفق از طرح‌هایی را که صرفاً از موج هیجان هوش مصنوعی بهره می‌برند، دشوار توصیف کرده است. او معتقد است فناوری هوش مصنوعی واقعی و برای جامعه مفید است، اما در دوره‌های هیجان بازار، هم پروژه‌های قوی و هم طرح‌های ضعیف ممکن است سرمایه جذب کنند.
تعدیل نیرو در آمازون و تناقض ظاهری با پیش‌بینی بزوس
نگاه مثبت بزوس به آینده اشتغال در حالی مطرح می‌شود که آمازون در فاصله اکتبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ نزدیک به ۳۰ هزار موقعیت شغلی اداری را حذف کرد؛ اقدامی که در گزارش‌های منتشرشده به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین دوره‌های تعدیل نیروی این شرکت توصیف شده است.
بزوس این وضعیت را به استخدام بیش از اندازه در دوران همه‌گیری کرونا نسبت داده است. بااین‌حال، کاهش نیروی انسانی در شرکت‌های فناوری نشان می‌دهد که افزایش بهره‌وری و تأثیر هوش مصنوعی بر اشتغال، دست‌کم در کوتاه‌مدت، می‌تواند پیامدهای متفاوتی داشته باشد.
در واقع، حتی اگر هوش مصنوعی در بلندمدت مشاغل تازه‌ای ایجاد کند یا ساعات کاری را کاهش دهد، این احتمال وجود دارد که برخی کارکنان در دوره گذار شغل خود را از دست بدهند. به همین دلیل، پیش‌بینی کمبود نیروی کار را نباید به معنای منتفی شدن خطر بیکاری دانست.
مدیران فناوری درباره آینده هفته کاری چه می‌گویند؟
بزوس تنها مدیر فناوری نیست که احتمال کاهش ساعات کاری را مطرح کرده است جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا از احتمال گسترش هفته کاری چهارروزه صحبت کرده است. جیمی دایمن، مدیرعامل جی‌پی مورگان، نیز سناریوی هفته کاری کوتاه‌تر را مطرح کرده و بیل گیتس از احتمال کاهش هفته کاری به دو روز سخن گفته است.
ایلان ماسک نیز پیش‌بینی کرده است که پیشرفت هوش مصنوعی و رباتیک ممکن است طی ۱۰ تا ۲۰ سال آینده به شرایطی منجر شود که کار کردن برای تأمین نیازهای زندگی ضروری نباشد. تحقق چنین آینده‌ای، بااین‌حال، به میزان پیشرفت فناوری و چگونگی توزیع منافع اقتصادی آن وابسته است.
بزوس در کنار تأکید بر مزایای هوش مصنوعی، درباره نحوه تنظیم مقررات این فناوری نیز دیدگاه مشخصی دارد. او معتقد است قانون‌گذاران باید به‌جای محدود کردن کلی فناوری، کاربردهای زیان‌بار آن را هدف قرار دهند.
او برای توضیح این رویکرد از مثالی درباره چاقو استفاده کرد: «شما نباید چاقو را ممنوع کنید، بلکه باید برای قتل قانون‌گذاری و آن را ممنوع اعلام کنید.»
این دیدگاه بر تفاوت میان خود فناوری و نحوه استفاده از آن تأکید دارد بااین‌حال، اینکه افزایش بهره‌وری هوش مصنوعی واقعاً به هفته کاری کوتاه‌تر، درآمد بیشتر و کمبود نیروی کار منجر شود، به تصمیم شرکت‌ها، سیاست‌های دولت‌ها و نحوه تقسیم منافع حاصل از این فناوری بستگی خواهد داشت
